Η Δ.Ε. Πολυκάστρου βρίσκεται στο Ανατολικό τμήμα του Δήμου Παιονίας και συνορεύει βόρεια με το κράτος των Σκοπίων, ανατολικά με το Δήμο Κιλκίς, Νότια με τον Δήμο Χαλκηδόνας   και Δυτικά με τις Δ.Ε. Αξιούπολης και Ευρωπού .

Η έκταση της Δ.Ε. είναι περίπου 313,74  τ.χλμ., συγκεντρώνει το 45% του πληθυσμού του Δήμου με 11.338 κατοίκους (Απογραφή 2021).

Το Πολύκαστρο που αποτελεί και την έδρα του Δήμου Παιονίας είναι μια πόλη με 6.609 κατοίκους, βρίσκεται δίπλα (ανατολικά) στον ποταμό Αξιό ενώ είναι κτισμένη σε πολύ εύφορη πεδινή περιοχή, πάνω στην Παλαιά Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης – Ευζώνων.  Η υψομετρική ανύψωση της πόλης είναι 60 μέτρα και χαρακτηρίζεται ως η καλύτερα ρυμοτομημένη πόλη της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς.  Στο Πολύκαστρο ιδρύθηκε το πρώτο Κτηματολογικό Γραφείο στην Ελλάδα. Το Πολύκαστρο είναι το ζωτικό κέντρο  πολλών γύρω οικισμών και χαρακτηρίζεται από μεγάλη εμπορική κίνηση και αναπτυσσόμενο βιοτεχνικό πάρκο, έντονη εμπορική δραστηριότητα, μεγάλη αγορά και κοινωνική ζωή. Η γεωγραφική του θέση αποτελεί εμπορικό στρατηγικό πλεονέκτημα και παρέχει τις κατάλληλες συνθήκες για την οικονομική του ανάπτυξη.

Η Δημοτική Ενότητα Πολυκάστρου περιλαμβάνει τις Δημοτικές Κοινότητες Πολυκάστρου, Αξιοχωρίου, Άσπρου, Λιμνοτόπου, Βαφιοχωρίου, Ειρηνικού, Κορώνας, Πευκοδάσους, Μικρού Δάσους, Ευζώνων και Ποντοηράκλειας.

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ	ΜΟΝΙΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ	ΟΙΚΙΣΜΟΙ	ΜΟΝΙΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
Δ.Κ. Πολυκάστρου	6.609	Πολυκάστρο	6.602
		Κουλιναίικα	0
		Λατομείο	7
Δ.Κ. Αξιοχωρίου	220	Αξιοχώρι	212
		Νέον Σιράκιον	8
Δ.Κ. Άσπρου	575	Άσπρος	575
Δ.Κ. Βαφιοχωρίου	597	Βαφειοχώρι	484
		Βαλτούδι	23
		Κοτύλη	20
		Ξηρόλακκος	41
		Χερσοτόπι	29
Δ.Κ. Ειρηνικού	42	Ειρηνικό	42
Δ.Κ. Ευζώνων	765	Εύζωνοι	293
		Μεταμόρφωση	174
		Πλατανιά	298
		Τσολιάδες	0
Δ.Κ. Κορώνας	38	Κορώνα	38
Δ.Κ. Λιμνότοπου	1.267	Λιμνότοπος	57
		Νέα Καβάλα	1.127
		Σιταριά	82
		Χρυσόκαμπος	1
Δ.Κ. Μικ. Δάσους	250	Μικρό Δάσος	250
Δ.Κ. Πευκοδάσους	448	Πευκοδάσος	448
Δ.Κ. Ποντοηρακλείας	527	Ποντοηράκλεια	527
		Κάστρο	0

Το Πολύκαστρο στην αρχαιότητα

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως αρκετούς προϊστορικούς οικισμούς, όπως του Λιμνοτόπου, του Άσπρου, του Αξιοχωρίου και της Ποντοηράκλειας. Αξίζει να σημειωθεί πως ο κυριότερος όγκος πληροφοριών για την προϊστορία της περιοχής προέρχονται από ανασκαφές Βρετανών αρχαιολόγων πριν από το 1940, οι οποίες συνεχίστηκαν και την επόμενη δεκαετία, ενώ τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν τότε αποτελούσαν μέχρι τη δεκαετία του ’80 τα μόνα δεδομένα για την προϊστορία ολόκληρης της Μακεδονίας. Στην εποχή του Χαλκού, οι κάτοικοι του Πολυκάστρου φαίνεται ότι είχαν εμπορικές επαφές με τη Νότια Ελλάδα και τους Μυκηναίους, τους οποίους πιθανόν προσέλκυσε η πλούσια ξυλεία, οι δυνατότητες μεταφοράς με τα ρεύματα του Αξιού και το πλούσιο σε μεταλλεύματα υπέδαφος της περιοχής. Τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι το Αξιοχώρι αποτέλεσε σημείο αναφοράς της εξάπλωσης και της διάδοσης του μυκηναϊκού εμπορίου στη Μακεδονική ενδοχώρα.

Για την περιοχή σώζονται μαρτυρίες του Ηρόδοτου και του Θουκυδίδη και αναφέρεται ότι οι εκβολές του Αξιού βρισκόταν τότε 15 χλμ. μακριά από τη θέση του σημερινού Πολυκάστρου. Το μεγαλύτερο τμήμα της γύρω περιοχής καλύπτονταν από έλη και λιμνάζοντα νερά και γι’ αυτό οι αρχαίοι οικισμοί εντοπίστηκαν κυρίως σε υψώματα τα οποία προσέφεραν περισσότερο υγιείς συνθήκες διαβίωσης. Το σημείο των εκβολών σταδιακά απομακρύνθηκε και τον 5ο αιώνα π.Χ. είχε φτάσει στο ύψος της σημερινής πόλης των Κουφαλίων.

Νεότερη ιστορία

Η νεότερη ιστορία της περιοχής σημαδεύτηκε από τους Βαλκανικούς πολέμους, την απελευθέρωση από την Οθωμανική κυριαρχία και την εισροή των προσφύγων από τον Πόντο, την Ανατολική Ρωμυλία και τη Μικρά Ασία, στις αρχές του 20ου αιώνα. Τη δεκαετία του ’30 η αποξήρανση των δίδυμων λιμνών Αρτζάν – Αματόβου και η καταπολέμηση της ελονοσίας είχε σαν αποτέλεσμα την εξάπλωση των οικισμών στα πεδινά μέρη της λεκάνης του Αξιού και την εγκατάσταση εκεί του προσφυγικού ελληνισμού.

Καρασούλι

Το όνομα «Πολύκαστρο» είναι σχετικά νέο, αφού μέχρι το 1928 ο οικισμός που υπήρχε στη θέση της σημερινής πόλης ονομάζονταν Καρασούλι, που σημαίνει «Μαύρο έλος». Η κοινότητα Καρασουλίου ιδρύθηκε στις 9 Μαρτίου 1920 και στις 19 Ιουλίου 1928 μετονομάσθηκε σε κοινότητα Πολυκάστρου. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή ο οικισμός ονομάστηκε «Πολύκαστρο» λόγω των πολλών οχυρωματικών έργων που υπήρχαν στην περιοχή κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.